Je kent ze. Die prikborden bij de ingang van de supermarkt, met handgeschreven briefjes, vol tweedehands fietsen, vermiste katten en hulp in de huishouding.
In een tijd waarin we vrijwel alles digitaal regelen, zijn die prikborden best bijzonder. Tijd om er eens in te duiken, want Radio 1 belde me waarom de prikborden eigenlijk nog bestaan. Goede vraag…
Een beetje nostalgie
Ik moest direct denken aan het weemoedige gevoel dat ik zelf altijd krijg als ik naar die briefjes kijk. Beetje hetzelfde heb ik bij contactadvertenties in de krant. Ooit dé manier om te vinden wat je zocht, tegenwoordig toch wat oldskool.
Een hang naar nostalgie treedt op. Zo'n prikbord doet denken aan vroeger, toen we nog niet voor ieder probleem een app hadden. Je zocht een oppas via een briefje bij de supermarkt en ontdekte op het prikbord dat er zaterdag een rommelmarkt was.
Nostalgie is meer dan terugverlangen naar vroeger. Psycholoog Tim Wildschut en zijn collega's ontdekten dat nostalgische herinneringen vaak draaien om sociale relaties. We denken terug aan familie, vrienden en gebeurtenissen die we samen hebben meegemaakt. Die herinneringen kunnen ons gevoel van sociale verbondenheid versterken.
Daarnaast kan nostalgie ons helpen om een gevoel van continuïteit te ervaren. De wereld verandert voortdurend. Dan kan het prettig zijn om iets tegen te komen wat al tientallen jaren vrijwel hetzelfde werkt.
Natuurlijk romantiseren we het verleden ook een beetje. Vroeger was heus niet alles beter, maar we denken graag dat dat wel zo was.
We kopen graag dichtbij huis
We hebben soms een voorkeur voor producten uit onze eigen omgeving. Dat noemen onderzoekers Home bias. Die voorkeur heeft niet alleen praktische redenen. Ook sociale identificatie kan een rol spelen. We voelen ons verbonden met mensen die we als onderdeel van onze eigen groep zien. En dat sluit dan weer aan bij het Unity principe van beïnvloedingspsycholoog Robert Cialdini. Iemand uit je eigen buurt kan daardoor niet alleen dichtbij wonen, maar ook voelen als 'een van ons'
We willen ergens bij horen
Mensen hebben altijd behoefte aan sociale verbondenheid. We willen ergens bij horen en het gevoel hebben dat we onderdeel zijn van een cluppie.
Psychologen Baumeister en Leary beschreven dit in hun onderzoek naar de ‘need to belong’. Daarin laten ze zien hoe belangrijk sociale relaties zijn voor ons gedrag en welzijn.
Die behoefte is niet verdwenen sinds we internet hebben. We communiceren met mensen over de hele wereld, maar willen ons ook verbonden voelen met onze directe omgeving.
Een prikbord kan daar aan bijdragen. Het laat zien wat er in de buurt speelt. Misschien zoekt iemand een wandelmaatje, biedt een buurtbewoner hulp aan of organiseert een vereniging een activiteit. Zo worden de mensen achter die oproepen een beetje zichtbaarder.
Marketing zonder algoritmes
Ook vanuit marketingperspectief is het prikbord interessant. Iedereen snapt hoe het werkt. Daarnaast is het prikbord hyperlokaal. En dat is interessant, omdat relevantie vaak belangrijker is dan bereik alleen.
Organiseer je een rommelmarkt? Dan hoef je niet heel Noord-Holland te bereiken. Je wilt vooral dat mensen uit de buurt langskomen. Hetzelfde geldt voor iemand die oppaswerk zoekt of een vereniging die vrijwilligers nodig heeft.
Het zal de mogelijkheden van online platforms nooit evenaren. Maar da’s oke. Het prikbord heeft nog steeds waarde voor een groep mensen.
Wat een simpel prikbord al kan doen voor mensen, waarschijnlijk grotendeels onbewust. Wil je ontdekken hoe je inzichten uit de gedrags- en beïnvloedingspsychologie kunt inzetten in jouw marketing en communicatie? In mijn inspiratiesessies ontdek je hoe je gedrag tot stand komt én hoe je het op een ethische manier beïnvloedt.
Bronnen:
Wildschut, T., Sedikides, C., Arndt, J., & Routledge, C. (2006). Nostalgia: Content, Triggers, Functions. Journal of Personality and Social Psychology, 91(5), 975–993.
Bouwman, E. P., Galama, J., & Onwezen, M. C. (2024). Unravelling Consumer Acceptance of Local Food: Physical Versus Social Distance and the Important Role of Social Identification. Appetite, 198, 107331.
Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The Need to Belong: Desire for Interpersonal Attachments as a Fundamental Human Motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529.
